90412/300
uni25or1
دانشگاه شهید چمران اهواز
بررسی اثرات کنترل سطح ایستابی بر روی میزان جریان ، نیتروژن و فسفر خروجی از زهکش های زیرزمینی در نواحی خشک ( مطالعه موردی ، کشت و صنعت نیشکر امام خمینی)
فارسی
APL
EXP
حکیده
زهکشی کنترل شده میتواند گام منطقی بعدی جهت بهبود مدیریت آب در اراضی کشاورزی فاریاب و کاهش اثرات منفی
زیست محیطی ایجاد شده با جریان زهکشی زیرزمینی باشد. در این پژوهش دو سیستم زهکشی آزاد و کنترل شده در سه
مزرعه انتخابی واقع در کشت و صنعت نیشکر آمام خمینی (ره) به کار برده شدند. سه تیمار مورد آزمایش شامل یک تیمار
زهکشی آزاد (10:). و دو تیمار زهکشی کنترل شده با کنترل سطح ایستابی در عمق ۹۰ سانتیمتری (1(90-)) و در عمق
۰ سانتیمتری از سطح خاک (1(70-) بود. دادههای اندازهگیری شده شامل میزان آب کاربردی, عمق سطح ایستایی,
حجم زهآب. غلظت نیتروژن نیتراتی و آمونیاکی. فسفر ارتوفسفاتی, میزان اسیدیته. لظت کاتیونهای کلسیم. منیزیم و
سدیم در جریان خروجی زهکشی و آب زیرزمینی و اجزاء کمی و کیفی عملکرد نیشکر در سال زراعی ۱۳۹۰-۱۳۸۹ بودند.
میزان کل آب مصرفی در مزارع کنترل شده 170 و 090ات به ترتیب به مقداز ۲۵/۶۴ و ۲۷/۶۷ درصد نسبت به تیمار
( در طول دوره مطالعه کاهش یافت. متوسط عمق سطح ایستابی در تیمارهای کنترل شده به طور معنیداری در
مقایسه با تیمار زهکشی آزاد در طول دوره مطالعه کاهش پیدا نمود. به نحوی که میانگین آنها در طول دوره مطالعه در
تیمارهای ۳0, 2-1090 و 70( به ترتیب برایر ۰۱۰۶/۰۶ ۸۰/۷۵ و ۷۱/۱۷ سانتیمتر بودند. کل جریان خروجی زهکشی
از سطوح تیمارهای 70آ-) و 1290-) به ترتیب به میزان ۶۲/۴۸ و ۴۸/۹۸ درصد در مقایسه با تیمار زهکشی آزاه تقلیل
یافت. میزان تلفات نیتروژن نیتراتی و آمونیاکی از تیمارهای کنترل شده متناسب با شدت جریان خروجی از زهکشها بود.
به نحوی که میزان تلفات نیتروژن نیتراتی و آمونیاکی در جریان خروجی زهکش به ترتیب به میزان حدود ۴۵ تا ۶۰ و ۵۰
تا ۶۵ درصد تسبت به زهکشی آزاد کاهش یافت. همچنین بین غلظت نیتروژن نیترانی و آمونیاکی موجود در زهآب و نیز
آب زیرزمینی در تیمارهای مختلف تفاوت معنیداری مشاهده نگردید. وجود آهک زیاد در خاکهای منطقه به تبع آن
رسوب فسفر بر روی ذرات خاک باعث شد تا غلظت فسفر در زهآب و آب زیرزمینی به دلیل تاچیز بودن قابل اندازهگیری
نباشد. متوسط مجموع غلظت کاتیونهای کلسیم و منیزیم در زهآب خروجی تیمارهای 190-) و 2-1770 به طور معنی-
داری (به ترتیب به میزان ۱۱/۱۲ و ۱۱/۳۵ درصد) نسبت به تیمار زهکشی آزاد کاهش پیدا نمود. متوسط غلظت سدیم زه-
آب خروجی تیمار 1090 به میزان ۱۰/۰۹ درصد نسبت به تیمار ۳۳70 کاهش یافت. ولی بین میانگین غلظت سدیم زهآب
خروجی تیمارهای ۳:10 و 70(آ-) تفاوت معنیداری مشاهده نشد. نسبت جذٌبی سدیم خاک در پایان دوره مطالعه در هر
یک از تیمارهای کنترل شده افزایش یا کاهش محسوسی نسبت به شروع دوره مطالعه نشان نداد. میانگین عملکرد نی
(وزن ساقه) در تیمارهای 190ن) و 0) به ترتیب به میزان ۹/۴۸ و ۲/۰۱ درصد نسبت به تیمار ۳۳10 افزایش یافت.
درصد خلوص شربت و ساکاروز (در هنگام برداشت) در تیمار 270آ-) به ترتیب به میزان ۴/۸۲ و ۹/۸۸ درصد نسیت به
تیمار ۳310 افزایش نشان داد. اما درصد خلوص نیشکر و ساکاروز در تیمار 1090 به ترتیب به میزان ۲/۰۲ و ۹/۰۷ درصد
نسبت به تیمار ۳10 کاهش پیدا نمود. نتایج تحقیق حاضر حاکی از آن است که کاربرد زهکشی کنترل شده در مقیاس
بزرگ منجر به کاهش قابل ملاحظهای در حجم زهکشی و تلفات مواد مغذی در نواحی گرم و خشک میگردد. که افزایش
مئافع اقتصادی و محیط زیستی فراوانی در مقایسه با سیستمهای غیر مدیریت شده در پی خواهد داشت.
1319358601
1387873801
24
0
0
بله
بله
خاتمه یافته
بله
./files/site1/yekta_program/projects/23.pdf
1756886051