uni25or1
سازمان آب و برق خوزستان
دانشگاه صنعتی جندی شاپور دزفول
پایش کیفیت آب و شبیه سازی تغذیه گرایی رودخانه دز
فارسی
چکیده
آنچه امروز در مدیریت کیفی منابع آب بهعنوان تغذیهگرایی موسوم است در واقع پاسخ بیولوژیک رودخانه
به بالا بودن غلظت مواد مغذی است. تغذیه گرایی شرایطی در یک اکوسیستم آبی است که در آن غلظت
بالای مواد مغذی مانند فسفر و نیتروژن موجب شکوفایی جلبکی (مانند فیتوپلانکتونها) و کاهش اکسیژن
محلول میشود. رودخانه دز یکی از منابع اصلی تأمین آب در استان خوزستان میباشد که متأسفانه کاهمش
آبدهی رودخانه در طی مسیر خود در اثر برداشتهای روز افزون و سالهای کمآبی متوالی از یکسو و در
عین حال تخلیه پسابهای شهری» صنعتی و کشاورزی به رودخانه از سوی دیگر وضعیت کیفی آب رودخانه
در وضع موجود را تهدید می کند. به دلیل اهمیت آن» پایش کمی و کیفی این رودخانه مورد توجه بوده
است. در این تحقیق تحیل آماری پایش کیفی ۸ نقطه. بهمنظور بررسی پارامترهای کیفی شامل آکسیژن
محلول, ۰017 کدورت. دما و هدایت آلکتریکی (۳۳) که مستقیماً توسط دستگاه آنالایزر کیفیت آب
آندازه گیری شدند و پارامترهای اکسیژن مورد نیاز شیمیایی. کل مواد محلول و معلق, فسفات. نیترات و
کلیفرم مدفوعی از طریق چندین مرحله نمونهبرداری با بطریهای شیشهای و پلاستیکی و ارسال به
آزمایشگاه شیمی آب در مسیر رودخانه دز صورت گرفت. نتایج نشان داد که میزان غلظت اکسیژن محلول در
طول مسیر رودخانه در وضعیت مطلوب و در محدودهی ۶/۸ تا ۷/۸ میلی گرم بر لیتر قرار دارد. مقایسه نتایج
اندازه گیری مواد مغذی (نیترات و فسفات) با استانداردهای موجود در زمینهی کیفیت آب نشأان داد که این
متغیرهاً در محدودهی مجاز برای مصارف شرب قرار دارند. لازم به ذکر است کیفیت آب رودخانه جهت
مصارف حیات آبزیان برای پارامتر نیترات نامناسب و برای پارامتر فسفات مناسب میباشد. مقدار پارامتر فکال
کلیفرم در تمامی ایستگاهها و بهخصوص در ایستگاه پل پنجم قابلتوجه میباشد. بر اساس نتایج صورت
گرفته مسیر رودخانه در ایستگاههای مطالعاتی بر مبنای شاخص تغذیهگرایی نیتروژن در وضعیت یوتروفیک
قرار دارد و هم چتین بر مبنای شاخص تغذیه گرایی فسفات جزء در ماههای مهر و آبان در طبقهبندی
آلیگوتروفیک قرار دارند. در مورد خودپالایی رودخانه نتاأیج نشان میدهد که هرچه از بالادست به سمت
پاییندست حرکت کنیم قدرت خودپالایی بین بازه اول (چم گلگ-پارک دولت) تا بازه دوم (پارک دولت -
پل پنجم) کاهش و بین بازه دوم تا سوم (پل پنجم- پاییندست رودخانه) افزایش پیدا میکند و در دوره
زمانی در هر سه بازه توان خودپالایی افزایش پیدا میکند. سپس مسیر اصلی رودخانه دز به طول ۱۸
کیلومتر توسط مدل 11۳30-۸58 شبیهسازی کیفی شد. پارامترهای کیفشی شوری,» دماء اکسیژن محلول,
نیترات و قسفات از هفت ایستگاه مورد نظر به دست آمد و در نرم افزار مورد استفاده قرار گرفت. نتایجشبیهسازی با دادههای واقعی مورد مقایسه قرار گرفت که در این مقایسه پارامترهای اکسیژن محلولء دماء
نیترات و فسفات و شوری انطباق قابل قبولی با دادههای واقعی داشتند. لذا پس از کالیبراسیون و تایید
مدل, از مدل برای شبیهسازی پاسخ کیفیت آب به سناریوهای مختلف کاهش مواد مغذی مورد استفاده
قرار گرفت که از جمله این سناریوها تأثیر برداشتن پل شناور و همچنین تاثیر افزایش دبی رودخانه در
میزان غلظت مواد مغذی در رودخانه بود. نتایج شبیهسازی نشان داد که سناریوی اول باعث کاهش میزان
غلظت مواد مغذی رودخانه میشود. همچنین در سناریوی دوم با افزایش دبی رودخانه تا نرخ ۷۰ متر مکعصب
میزان نیترات بین ۰,۰۴ تا ۰,۱ میلیگرم بر لیترء کاهش فسفات تا ۰,۱ میلی گرم بر لیتر میشود. از طرفی با
توجه به نسبت 37:7 میتوان قسغر را عامل محدودکننده در رودخانه دز دانست. که احتمال میرود بخاطر
ورود رواناب به درون رودخانه باشد. همچنین با شروع بارندگی که با ورود رسوبات به درون رودخانه همراه
میباشد باعث بالا آمدن رسوبات کف میشود و فسفر نیز آزاد میگردند. همچنین نتایج مدلسازی سد
تنظیمی علی کله بر کیفیت آب نشان داد که سد تنظیمی تاثیر زیادی برروی کیفیت آب در طول رودخانه
ندارد.
واژههای کلیدی: رودخانه دزء پایش کیفیت آب. تغذیه گرایی. شبیهسازی کیفی
پایش کیفیت آب-شبیه سازی تغذیه گرایی-رودخانه دز
1461742201
12
0
0
بله
بله
خاتمه یافته
بله
./files/site1/yekta_program/projects/673.pdf
1762925573